Σχέδιο χώρου
Περιγραφές των έργων
Πάκυ Βλασσοπούλου
Πρέπει να κάνουμε περισσότερα: Μαγική σκέψη, 2024 - 2026
Κεραμική, Άψητος πηλός, Τερακότα
Με έργα των: Λοΐζου Ολυμπίου, Χρίστος Σαζού, Εϊνάτ, Όμρι, Ρένος Φιλίππου, Χρήστος Χαμάλης, Χριστίνα Χριστοδούλου, Μαίρη Παπανεάρχου, Μιχάλης Αλλαγιώτης, Δημήτρης Μιτάκος, Γιώργος, Ελένη Φκιάρα και παιδιά από τη Φύτη και τα γειτονικά χωριά.
Το έργο «Πρέπει να κάνουμε περισσότερα: Μαγική σκέψη» αποτελείται από γλυπτά εμπνευσμένα από την έννοια του σπιτιού και του καταφυγίου. Μια φράση που μπορεί να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους, η Πακύ υιοθετεί τον ορισμό της «μαγικής σκέψης» που σχετίζεται με την ικανότητα των παιδιών να δημιουργούν και να βυθίζονται σε φανταστικούς κόσμους. Αυτό τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται και να αλληλεπιδρούν με τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες και να προσεγγίζουν την πραγματικότητα πιο ευαισθησία. Εδώ, αυτή η μαγική σκέψη εφαρμόζεται στο πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν τα σπίτια πέραν από την στερεοτυπική ιδέα του σπιτιού, πως μοιάζει και ποιοι το κατοικούν, ώστε να επανεξεταστεί η ανάγκη για εστίαση και προστασία —συμπεριλαμβανομένων των μη ανθρώπινων ζώων ή των εντόμων— και να φανταστούμε άλλους τρόπους συνύπαρξης. Τα έργα της Πάκυς εκτίθενται παράλληλα με γλυπτά που δημιούργησαν κάτοικοι και επισκέπτες του χωριού κατά τη διάρκεια ενός διήμερου εργαστηρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο της Φύτης. Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν παιδιά, γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, μελισσοκόμοι, εργαζόμενοι στον κατασκευαστικό τομέα, γεωπόνοι και αγρότες.
Σεντέφ Καραγιέλ
Duvarlar Burada Yalan S.ylüyor / Οι τοίχοι ξαπλώνουν εδώ, 2026
Λάδι σε ατένιστο καμβά.
*Ο πίνακας υπέστη κάποια ζημιά κατά τη μεταφορά
Χωρίς τίτλο, 2025
Λάδι σε χαρτί
Το καλλιτεχνικό έργο της Σεντέφ Καραγιέλ διερευνά τη μνήμη, την αντίληψη και την απώλεια μέσω διαισθητικών μεθόδων, δημιουργώντας πολυεπίπεδους, ατμοσφαιρικούς χώρους που λειτουργούν ως χώροι ανασκαφής. Μέσα σε αυτούς τους αιθέριους χώρους, το σώμα βυθίζεται σε μια ακαθόριστη χρονικότητα και γίνεται ένα με τα ερείπια και τα τοπία. Το έργο της Sedef αποτελεί μια μελέτη του φαινομένου της στοιχειώσεως. Αντλώντας έμπνευση από την οικογενειακή της ιστορία, που έχει τις ρίζες της στον Άγιο Ιωάννη της Πάφου, η ζωγράφος αντιλαμβάνεται το νησί ως έναν φαντασματικό χώρο όπου τα ερείπια του πολέμου, του εκτοπισμού και της εγκατάλειψης καλούν τις σκιές και τα φαντάσματά τους να γίνουν αγγελιοφόροι ενός παρελθόντος – πρόγονοι, δέντρα, υπόστεγα ή πηγάδια. Αυτές οι φαντασματικές παρουσίες, ενσωματωμένες στα ερείπια, δημιουργούν τον δικό τους χρόνο — μια ατελή χρονικότητα, όπου η ζωή ξεδιπλώνεται μέσα σε χωρικό περιορισμό και χρονική αβεβαιότητα. Το έργο της διερευνά την ερήμωση ως αποτέλεσμα ρήξης και βίας, ενώ στο πλαίσιο αυτής της έκθεσης παρουσιάζεται μια επιπλέον ερμηνεία της ερήμωσης: η πιο αργή, πιο διακριτική, αλλά εξίσου βίαιη ερήμωση που προκαλεί η αποπληθυσμία της υπαίθρου και η εγκατάλειψη της γεωργικής δουλειάς. Οι κατοικίες, οι κοινότητες και τα τοπία που διαμορφώθηκαν μέσα από αιώνες διακοινοτικών αγρο-δασο-κτηνοτροφικών συστημάτων διαφαίνονται μόνο αμυδρά πίσω από την ομίχλη του χρόνου.
Μέχτιλτ Μάιερ
Φτερωτές θεές και αγγελιοφόροι | Γλυπτά από πηλό, Διάφορες διαστάσεις
Ο προστάτης του σπιτιού | Σχέδιο πάνω σε πέτρα
Η Mechtild Meyer επισκέπτεται τη Λάσα δύο φορές το χρόνο εδώ και τριάντα χρόνια. Όλα τα γλυπτά που παρουσιάζονται στα πλαίσια της έκθεσης έχουν δημιουργηθεί από πηλό που έχει συλλέξει από στην περιοχή και τα οποία έχουν ψηθεί σε φούρνο που έχτισε στην αυλή της με τη βοήθεια ενός γείτονα, του Δημήτρη. Σημαντική πηγή έμπνευσης για αυτή τη σειρά γλυπτών ήταν μια συζήτηση που είχε η Mechtild πριν από πολύ καιρό με μια γερόντισσα από το Σιμού, σχετικά με τη φτερωτή θεά που λέγεται ζει στην κορυφή ενός λόφου και φέρνει τις βροχές. Αυτός ο μύθος, σε συνδυασμό με συμβολισμούς και μορφές που σχετίζονται με τη γονιμότητα, τον θάνατο και την αναγέννηση από τη Νεολιθική περίοδο — όταν άρχιζαν να διαμορφώνονται οι πρώτες αγροτικές κοινωνίες — ενέπνευσαν τα δημιουργήματα της Mechtild. Αυτές οι φτερωτές θεές είναι αγγελιοφόροι που ταξιδεύουν μεταξύ του πνευματικού και του υλικού κόσμου και διευκολύνουν την αλχημική μεταμόρφωση της ύλης, όπως της πέτρας και του χώματος. Τα έργα αυτά μπορούν επίσης να ερμηνευθούν μέσα από άλλα πρίσματα, όπως την τελετουργία που εγκαινίαζε τα θεμέλια ενός καινούργιου σπιτιού με το αίμα ενός κόκορα, ή μέσα από τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις που έχουν τα πουλιά με τις ρωγμές των πέτρινων κτιρίων για να βρουν τροφή ή να φτιάξουν φωλιές. Αυτή η συλλογή γλυπτών μιλά για τις μη-ανθρώπινες οντότητες που έχουν επιρεάσει λαϊκές παραδόσεις, ιστορίες καθώς και τις πνευματικές και υλικές μας σχέσεις μας με το έδαφος, το χώμα και την εστία.
Έλενα Αδάμου
Α.corporale | 2018/2025
Devoré σε μετάξι και βελούδο βισκόζης, βαμμένο με φυσικά χρώματα
Το «A. corporale» ερμηνεύεται ως τοπίο, ως σκηνικό, ως πέπλο, ή ως η επιδερμίδα του πέτρινου εκθεσιακού χώρου. Το μετάξι και το βελούδο από βισκόζη έχουν χαραχθεί από την εικαστικό με τη χρήση διαβρωτικού οξέος και το έργο τοποθετείται σε διάλογο με τις χαραγμένες πέτρες που αποτελούν το κυρίως δομικό υλικό. Παρόλο που διαφέρει η ένταση και ο κόπος που απαιτεί η επεξεργασία την δυο αυτών υλικών, η χειρονομία αφαίρεσης είναι παρόμοια και αφηγείται μια στενή επαφή και σχέση με την υλικότητα. Το έργο της Έλενας αποκαλύπτει μοτίβα που μπορούν να αναγνωριστούν, παραμένοντας ταυτόχρονα αρκετά αφηρημένα ώστε να αφήνουν περιθώρια για την ερμηνεία τους. Αντί ενός ξεκάθαρου αφηγήματος είναι το πέρασμα του χρόνου που αποτυπώνεται πιο αισθητά, εξαπλώνετε και επικαλύπτει το ύφασμα όπως και την πέτρα. Αυτό που απομένει είναι μια ανάγνωση μέσω των αισθήσεων μας. Η αντίθεση της απαλότητας του βελούδου με την στερεότητα της πέτρας είναι αρμονική και αγκαλιάζει το σώμα μέσα στον χώρο.
Πήτερ Εραμιάν
Μεν αγαπάς τη δουλειά σου, δούλεψε την αγάπη σου | 2026
Σκυρόδεμα, σίδερο, χώμα, πέτρες, ακατέργαστος πηλός
Ο εικαστικός, επιμελητής και γλύπτης Πήτερ Εραμιάν φιλοξενήθηκε στη Λάσα με σκοπό τη δημιουργία ενός έργου ειδικά σχεδιασμένου για την έκθεση «Ύλη & Κοινότητα». Σε διάφορα χωριά της Κύπρου, συμπεριλαμβανομένων της Λάσας και της Φύτης, οι κάτοικοι έχουν χρησιμοποιήσει σκυρόδεμα για να επισκευάσουν και να «εκσυγχρονίσουν» τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια τους. Αν και θεωρείται μια γρήγορη λύση, αυτή η πρακτική μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά, καθώς «ασφυκτιά» την πέτρα, ενώ ταυτόχρονα διαβρώνει την πέτρινη κληρονομιά του νησιού.Ο καλλιτέχνης συνέλαβε ένα γλυπτό εμπνευσμένο από αυτή τη συνήθεια, συνεχίζοντας παράλληλα την έρευνά του σχετικά με τη χρήση, την κακή χρήση και την υπερβολική χρήση του σκυροδέματος, καθώς και τη σύμπλεξή του με βιομηχανικές, οικολογικές και αισθητικές διασταυρώσεις. Τα γλυπτά του Πήτερ, τα οποία δημιουργήθηκαν στη Λάσα και μεταφέρθηκαν στη Φύτη σε διάστημα δύο εβδομάδων, απέκτησαν έναν παραστατικό και διαδικαστικό χαρακτήρα, ανοίγοντας διάλογο με τους ντόπιους σχετικά με την αισθητική, τη διαδικασία, την εργασία και την ενέργεια που απαιτεί αυτό το υλικό από το σώμα, τα μηχανήματα και τους φυσικούς πόρους. Τα δυο γλυπτά από σκυρόδεμα που ανασκαφήκαν, έχουν σχηματιστεί από τo χώμα, τις πέτρες και κομμάτια ακατέργαστου πηλού που εξακολουθούν να είναι προσκολλημένα σε αυτές, υποδηλώνοντας μια διαλεκτική ένταση μεταξύ του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης δραστηριότητας. Δύο από τους πιο συνηθισμένους λόγους — ή δικαιολογίες — για τη χρήση του σκυροδέματος είναι ότι είναι φθηνό και πρακτικό. Το έργο αυτό αγκαλιάζει το ‘βάρος’ του σκυροδέματος με κάθε έννοια της λέξης και αντιμετωπίζει κριτικά την εφαρμογή «fair-faced», δηλαδή την δημιουργία μιας λείας και ‘όμορφης’ όψης με σκυρόδεμα. Ένα αντικειμένο που χρησιμοποιούμε καθημερινά, η καρέκλα, αποστερείται από την πρακτικότητά του και μετατρέπεται σε μια καθαρά γλυπτική παρέμβαση.
Ελίνα Ιωάννου
Ξερολιθιά σε Πέτρα | 2026
Ασβεστικός ψαμμίτης σχηματισμού άχνας, χρωματιστά μολύβια, μέταλλο
Με αφορμή αυτήν την έκθεση, η εικαστικός Ελίνα Ιωάννου παρουσιάζει μια νέα παραγωγή. Το έργο «Ξερολιθιά σε Πέτρα» συνδυάζει τις σπουδές της Ελίνας στο σχέδιο και την αρχιτεκτονική με τη γλυπτική της πρακτική, με σκοπό την εξερεύνηση της τεχνικής του trompe l’oeil (οπτική ψευδαίσθηση), μέσω της οποίας δημιουργείται η ψευδαίσθηση του βάθους σε μια επίπεδη επιφάνεια. Εμπνευσμένη από τις «ασθένειες της πέτρας», όπως τις περιγράφει ο κριτικός τέχνης Άντριαν Στόουκς στο βιβλίο του «The Pleasures of Limestone», η εικαστικός αποτυπώνει με μολύβι χημικές αντιδράσεις, διαδικασίες διάβρωσης και αποσύνθεσης πάνω στην πέτρα. Σχεδιάζει επίσης διάφορες συνθέσεις από πέτρα, παίζοντας με το βάθος και την πυκνότητα των πέτρινων κατασκευών. Οι στρογγυλεμένες τρύπες, ή οι μεγεθυμένοι πόροι, επιτρέπουν στον αέρα και το φως να διαπερνούν την οπτική ψευδαίσθηση και λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η πέτρα αναπνέει. Τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά αυτού του έργου αντανακλούν τις αυτοσχέδιες αλλαγές και τις προσθήκες που πραγματοποιούν οι ιδιοκτήτες παραδοσιακών σπιτιών με την πάροδο του χρόνου, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους, τις μεταβαλλόμενες αισθητικές προτιμήσεις τους ή να δημιουργήσουν χώρους πιο εναρμονισμένους με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής.
Πάρης Χριστοδούλου
Λάσα 1, Λάσα 2 & Λάσα 3 | 2026
Τετράχρωμη μεταξοτυπία και δίχρωμη μεταξοτυπίες πάνω σε πέτρες
Αυτή η σειρά έργων περιλαμβάνει δύο πέτρινα δίπτυχα και μια μεταξοτυπία που δημιουργήθηκαν ειδικά για αυτή την έκθεση. Ο Πάρης χτίζει πάνω στην πρακτική που πειραματίζεται με τη μεταξοτυπία σε υλικά που προέρχονται από εγκαταλελειμμένες ή ερειπωμένες κατοικίες. Είναι μια τεχνική που παρουσίασε για πρώτη φορά στην ατομική του έκθεση «Uneven Fields» στο Decade. Για την παρούσα έκθεση, ο εικαστικός προμήθευσε πέτρες από ερείπια σπιτιών και ξερολιθιές στη Λάσα και αποτύπωσε πάνω τους φωτογραφίες που τράβηξε από αυτούς τους χώρους. Οι αποτυπώσεις στις πέτρες φέρουν την παρουσία ενός σχεδόν φθορίζοντος πράσινου χρώματος, σαν να έχει αρχίσει να φυτρώνει βρύο πάνω στην πέτρα, ή σαν τα ζιζάνια που έχουν καταλάβει το ερείπιο να βγαίνουν τώρα από μέσα από την πέτρα. Με ενδιαφέρον για τις μη-ανθρώπινες παρουσίες σε περιοχές όπου η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει εξαφανιστεί, τα πέτρινα δίπτυχα του Πάρη υποδηλώνουν ότι η ζωή όντως ευδοκιμεί μέσα στα ερείπια — απλώς δεν είναι ανθρώπινη. Αν και η νεωτερικότητα έφτασε στο χωριό, όπως αποδεικνύεται από τα καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος που χάνονται μέσα στο έδαφος, εκ των υστέρων φαίνεται ότι ήταν μια μάταιη προσπάθεια να αποτραπεί η μαζική μετανάστευση των κατοίκων. Η πληθώρα τεχνολογικών εξελίξεων συνέπεσε με την ερήμωση της υπαίθρου, και άφησε μια σειρά από φαντάσματα στο πέρασμά της. Ένα από αυτά είναι τα σημάδια που άφησαν οι οικοδόμοι πάνω στις πέτρες, τα οποία κατά πολλούς τρόπους αποτέλεσαν ιστορικό τεκμήριο, καθώς η κατασκευή με πέτρα σταμάτησε αμέσως μετά την άφιξη του ηλεκτρισμού, αφού ακολούθησε σύντομα η ευρεία χρήση του σκυροδέματος. Ο Πάρης ισοπεδώνει τα χαράγματα στην πέτρα για να δημιουργήσει ένα μοτίβο που λειτουργεί σαν οπτική ψευδαίσθηση, αποσταθεροποιώντας την ικανότητα των ματιών να εστιάσουν σε ένα σημείο με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η αίσθηση ενός ‘ενδιάμεσου’ ονειρικού τοπίου.
Ψηφιακό Αρχείο Ηρόδοτος - ΡIK
Εβδομάδα Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής, 1979 // 19/01/1979, 10:03 λεπτά, ασπρόμαυρο
Ο συνεργάτης του ΡΙΚ Ανδρέας Ξιναρής συνομιλεί με κατοίκους του χωριού για την προτίμηση ανέγερσης σύγχρονων αρχιτεκτονικά σπιτιών αντί της διατήρησης των σπιτιών με παραδοσιακή αρχιτεκτονική.
Το λαϊκό σπίτι Ξάνθος Χατζησωτηρίου, 1970 // 20/01/1970, 3:07, ασπρόμαυρο
Ο Ξάνθος Χατζησωτηρίου παρουσιάζει το "Μοναστήρι", το σπίτι και εργαστήρι του στην Αμμόχωστο και δίνει τη δίκη του άποψη για τη συντήρηση της Λαϊκής Αρχιτεκτονικής.
Πρέπει να κάνουμε περισσότερα: Μαγική σκέψη, 2024 - 2026
Κεραμική, Άψητος πηλός, Τερακότα
Με έργα των: Λοΐζου Ολυμπίου, Χρίστος Σαζού, Εϊνάτ, Όμρι, Ρένος Φιλίππου, Χρήστος Χαμάλης, Χριστίνα Χριστοδούλου, Μαίρη Παπανεάρχου, Μιχάλης Αλλαγιώτης, Δημήτρης Μιτάκος, Γιώργος, Ελένη Φκιάρα και παιδιά από τη Φύτη και τα γειτονικά χωριά.
Το έργο «Πρέπει να κάνουμε περισσότερα: Μαγική σκέψη» αποτελείται από γλυπτά εμπνευσμένα από την έννοια του σπιτιού και του καταφυγίου. Μια φράση που μπορεί να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους, η Πακύ υιοθετεί τον ορισμό της «μαγικής σκέψης» που σχετίζεται με την ικανότητα των παιδιών να δημιουργούν και να βυθίζονται σε φανταστικούς κόσμους. Αυτό τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται και να αλληλεπιδρούν με τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες και να προσεγγίζουν την πραγματικότητα πιο ευαισθησία. Εδώ, αυτή η μαγική σκέψη εφαρμόζεται στο πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν τα σπίτια πέραν από την στερεοτυπική ιδέα του σπιτιού, πως μοιάζει και ποιοι το κατοικούν, ώστε να επανεξεταστεί η ανάγκη για εστίαση και προστασία —συμπεριλαμβανομένων των μη ανθρώπινων ζώων ή των εντόμων— και να φανταστούμε άλλους τρόπους συνύπαρξης. Τα έργα της Πάκυς εκτίθενται παράλληλα με γλυπτά που δημιούργησαν κάτοικοι και επισκέπτες του χωριού κατά τη διάρκεια ενός διήμερου εργαστηρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο της Φύτης. Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν παιδιά, γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, μελισσοκόμοι, εργαζόμενοι στον κατασκευαστικό τομέα, γεωπόνοι και αγρότες.
Σεντέφ Καραγιέλ
Duvarlar Burada Yalan S.ylüyor / Οι τοίχοι ξαπλώνουν εδώ, 2026
Λάδι σε ατένιστο καμβά.
*Ο πίνακας υπέστη κάποια ζημιά κατά τη μεταφορά
Χωρίς τίτλο, 2025
Λάδι σε χαρτί
Το καλλιτεχνικό έργο της Σεντέφ Καραγιέλ διερευνά τη μνήμη, την αντίληψη και την απώλεια μέσω διαισθητικών μεθόδων, δημιουργώντας πολυεπίπεδους, ατμοσφαιρικούς χώρους που λειτουργούν ως χώροι ανασκαφής. Μέσα σε αυτούς τους αιθέριους χώρους, το σώμα βυθίζεται σε μια ακαθόριστη χρονικότητα και γίνεται ένα με τα ερείπια και τα τοπία. Το έργο της Sedef αποτελεί μια μελέτη του φαινομένου της στοιχειώσεως. Αντλώντας έμπνευση από την οικογενειακή της ιστορία, που έχει τις ρίζες της στον Άγιο Ιωάννη της Πάφου, η ζωγράφος αντιλαμβάνεται το νησί ως έναν φαντασματικό χώρο όπου τα ερείπια του πολέμου, του εκτοπισμού και της εγκατάλειψης καλούν τις σκιές και τα φαντάσματά τους να γίνουν αγγελιοφόροι ενός παρελθόντος – πρόγονοι, δέντρα, υπόστεγα ή πηγάδια. Αυτές οι φαντασματικές παρουσίες, ενσωματωμένες στα ερείπια, δημιουργούν τον δικό τους χρόνο — μια ατελή χρονικότητα, όπου η ζωή ξεδιπλώνεται μέσα σε χωρικό περιορισμό και χρονική αβεβαιότητα. Το έργο της διερευνά την ερήμωση ως αποτέλεσμα ρήξης και βίας, ενώ στο πλαίσιο αυτής της έκθεσης παρουσιάζεται μια επιπλέον ερμηνεία της ερήμωσης: η πιο αργή, πιο διακριτική, αλλά εξίσου βίαιη ερήμωση που προκαλεί η αποπληθυσμία της υπαίθρου και η εγκατάλειψη της γεωργικής δουλειάς. Οι κατοικίες, οι κοινότητες και τα τοπία που διαμορφώθηκαν μέσα από αιώνες διακοινοτικών αγρο-δασο-κτηνοτροφικών συστημάτων διαφαίνονται μόνο αμυδρά πίσω από την ομίχλη του χρόνου.
Μέχτιλτ Μάιερ
Φτερωτές θεές και αγγελιοφόροι | Γλυπτά από πηλό, Διάφορες διαστάσεις
Ο προστάτης του σπιτιού | Σχέδιο πάνω σε πέτρα
Η Mechtild Meyer επισκέπτεται τη Λάσα δύο φορές το χρόνο εδώ και τριάντα χρόνια. Όλα τα γλυπτά που παρουσιάζονται στα πλαίσια της έκθεσης έχουν δημιουργηθεί από πηλό που έχει συλλέξει από στην περιοχή και τα οποία έχουν ψηθεί σε φούρνο που έχτισε στην αυλή της με τη βοήθεια ενός γείτονα, του Δημήτρη. Σημαντική πηγή έμπνευσης για αυτή τη σειρά γλυπτών ήταν μια συζήτηση που είχε η Mechtild πριν από πολύ καιρό με μια γερόντισσα από το Σιμού, σχετικά με τη φτερωτή θεά που λέγεται ζει στην κορυφή ενός λόφου και φέρνει τις βροχές. Αυτός ο μύθος, σε συνδυασμό με συμβολισμούς και μορφές που σχετίζονται με τη γονιμότητα, τον θάνατο και την αναγέννηση από τη Νεολιθική περίοδο — όταν άρχιζαν να διαμορφώνονται οι πρώτες αγροτικές κοινωνίες — ενέπνευσαν τα δημιουργήματα της Mechtild. Αυτές οι φτερωτές θεές είναι αγγελιοφόροι που ταξιδεύουν μεταξύ του πνευματικού και του υλικού κόσμου και διευκολύνουν την αλχημική μεταμόρφωση της ύλης, όπως της πέτρας και του χώματος. Τα έργα αυτά μπορούν επίσης να ερμηνευθούν μέσα από άλλα πρίσματα, όπως την τελετουργία που εγκαινίαζε τα θεμέλια ενός καινούργιου σπιτιού με το αίμα ενός κόκορα, ή μέσα από τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις που έχουν τα πουλιά με τις ρωγμές των πέτρινων κτιρίων για να βρουν τροφή ή να φτιάξουν φωλιές. Αυτή η συλλογή γλυπτών μιλά για τις μη-ανθρώπινες οντότητες που έχουν επιρεάσει λαϊκές παραδόσεις, ιστορίες καθώς και τις πνευματικές και υλικές μας σχέσεις μας με το έδαφος, το χώμα και την εστία.
Έλενα Αδάμου
Α.corporale | 2018/2025
Devoré σε μετάξι και βελούδο βισκόζης, βαμμένο με φυσικά χρώματα
Το «A. corporale» ερμηνεύεται ως τοπίο, ως σκηνικό, ως πέπλο, ή ως η επιδερμίδα του πέτρινου εκθεσιακού χώρου. Το μετάξι και το βελούδο από βισκόζη έχουν χαραχθεί από την εικαστικό με τη χρήση διαβρωτικού οξέος και το έργο τοποθετείται σε διάλογο με τις χαραγμένες πέτρες που αποτελούν το κυρίως δομικό υλικό. Παρόλο που διαφέρει η ένταση και ο κόπος που απαιτεί η επεξεργασία την δυο αυτών υλικών, η χειρονομία αφαίρεσης είναι παρόμοια και αφηγείται μια στενή επαφή και σχέση με την υλικότητα. Το έργο της Έλενας αποκαλύπτει μοτίβα που μπορούν να αναγνωριστούν, παραμένοντας ταυτόχρονα αρκετά αφηρημένα ώστε να αφήνουν περιθώρια για την ερμηνεία τους. Αντί ενός ξεκάθαρου αφηγήματος είναι το πέρασμα του χρόνου που αποτυπώνεται πιο αισθητά, εξαπλώνετε και επικαλύπτει το ύφασμα όπως και την πέτρα. Αυτό που απομένει είναι μια ανάγνωση μέσω των αισθήσεων μας. Η αντίθεση της απαλότητας του βελούδου με την στερεότητα της πέτρας είναι αρμονική και αγκαλιάζει το σώμα μέσα στον χώρο.
Πήτερ Εραμιάν
Μεν αγαπάς τη δουλειά σου, δούλεψε την αγάπη σου | 2026
Σκυρόδεμα, σίδερο, χώμα, πέτρες, ακατέργαστος πηλός
Ο εικαστικός, επιμελητής και γλύπτης Πήτερ Εραμιάν φιλοξενήθηκε στη Λάσα με σκοπό τη δημιουργία ενός έργου ειδικά σχεδιασμένου για την έκθεση «Ύλη & Κοινότητα». Σε διάφορα χωριά της Κύπρου, συμπεριλαμβανομένων της Λάσας και της Φύτης, οι κάτοικοι έχουν χρησιμοποιήσει σκυρόδεμα για να επισκευάσουν και να «εκσυγχρονίσουν» τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια τους. Αν και θεωρείται μια γρήγορη λύση, αυτή η πρακτική μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά, καθώς «ασφυκτιά» την πέτρα, ενώ ταυτόχρονα διαβρώνει την πέτρινη κληρονομιά του νησιού.Ο καλλιτέχνης συνέλαβε ένα γλυπτό εμπνευσμένο από αυτή τη συνήθεια, συνεχίζοντας παράλληλα την έρευνά του σχετικά με τη χρήση, την κακή χρήση και την υπερβολική χρήση του σκυροδέματος, καθώς και τη σύμπλεξή του με βιομηχανικές, οικολογικές και αισθητικές διασταυρώσεις. Τα γλυπτά του Πήτερ, τα οποία δημιουργήθηκαν στη Λάσα και μεταφέρθηκαν στη Φύτη σε διάστημα δύο εβδομάδων, απέκτησαν έναν παραστατικό και διαδικαστικό χαρακτήρα, ανοίγοντας διάλογο με τους ντόπιους σχετικά με την αισθητική, τη διαδικασία, την εργασία και την ενέργεια που απαιτεί αυτό το υλικό από το σώμα, τα μηχανήματα και τους φυσικούς πόρους. Τα δυο γλυπτά από σκυρόδεμα που ανασκαφήκαν, έχουν σχηματιστεί από τo χώμα, τις πέτρες και κομμάτια ακατέργαστου πηλού που εξακολουθούν να είναι προσκολλημένα σε αυτές, υποδηλώνοντας μια διαλεκτική ένταση μεταξύ του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης δραστηριότητας. Δύο από τους πιο συνηθισμένους λόγους — ή δικαιολογίες — για τη χρήση του σκυροδέματος είναι ότι είναι φθηνό και πρακτικό. Το έργο αυτό αγκαλιάζει το ‘βάρος’ του σκυροδέματος με κάθε έννοια της λέξης και αντιμετωπίζει κριτικά την εφαρμογή «fair-faced», δηλαδή την δημιουργία μιας λείας και ‘όμορφης’ όψης με σκυρόδεμα. Ένα αντικειμένο που χρησιμοποιούμε καθημερινά, η καρέκλα, αποστερείται από την πρακτικότητά του και μετατρέπεται σε μια καθαρά γλυπτική παρέμβαση.
Ελίνα Ιωάννου
Ξερολιθιά σε Πέτρα | 2026
Ασβεστικός ψαμμίτης σχηματισμού άχνας, χρωματιστά μολύβια, μέταλλο
Με αφορμή αυτήν την έκθεση, η εικαστικός Ελίνα Ιωάννου παρουσιάζει μια νέα παραγωγή. Το έργο «Ξερολιθιά σε Πέτρα» συνδυάζει τις σπουδές της Ελίνας στο σχέδιο και την αρχιτεκτονική με τη γλυπτική της πρακτική, με σκοπό την εξερεύνηση της τεχνικής του trompe l’oeil (οπτική ψευδαίσθηση), μέσω της οποίας δημιουργείται η ψευδαίσθηση του βάθους σε μια επίπεδη επιφάνεια. Εμπνευσμένη από τις «ασθένειες της πέτρας», όπως τις περιγράφει ο κριτικός τέχνης Άντριαν Στόουκς στο βιβλίο του «The Pleasures of Limestone», η εικαστικός αποτυπώνει με μολύβι χημικές αντιδράσεις, διαδικασίες διάβρωσης και αποσύνθεσης πάνω στην πέτρα. Σχεδιάζει επίσης διάφορες συνθέσεις από πέτρα, παίζοντας με το βάθος και την πυκνότητα των πέτρινων κατασκευών. Οι στρογγυλεμένες τρύπες, ή οι μεγεθυμένοι πόροι, επιτρέπουν στον αέρα και το φως να διαπερνούν την οπτική ψευδαίσθηση και λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η πέτρα αναπνέει. Τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά αυτού του έργου αντανακλούν τις αυτοσχέδιες αλλαγές και τις προσθήκες που πραγματοποιούν οι ιδιοκτήτες παραδοσιακών σπιτιών με την πάροδο του χρόνου, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους, τις μεταβαλλόμενες αισθητικές προτιμήσεις τους ή να δημιουργήσουν χώρους πιο εναρμονισμένους με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής.
Πάρης Χριστοδούλου
Λάσα 1, Λάσα 2 & Λάσα 3 | 2026
Τετράχρωμη μεταξοτυπία και δίχρωμη μεταξοτυπίες πάνω σε πέτρες
Αυτή η σειρά έργων περιλαμβάνει δύο πέτρινα δίπτυχα και μια μεταξοτυπία που δημιουργήθηκαν ειδικά για αυτή την έκθεση. Ο Πάρης χτίζει πάνω στην πρακτική που πειραματίζεται με τη μεταξοτυπία σε υλικά που προέρχονται από εγκαταλελειμμένες ή ερειπωμένες κατοικίες. Είναι μια τεχνική που παρουσίασε για πρώτη φορά στην ατομική του έκθεση «Uneven Fields» στο Decade. Για την παρούσα έκθεση, ο εικαστικός προμήθευσε πέτρες από ερείπια σπιτιών και ξερολιθιές στη Λάσα και αποτύπωσε πάνω τους φωτογραφίες που τράβηξε από αυτούς τους χώρους. Οι αποτυπώσεις στις πέτρες φέρουν την παρουσία ενός σχεδόν φθορίζοντος πράσινου χρώματος, σαν να έχει αρχίσει να φυτρώνει βρύο πάνω στην πέτρα, ή σαν τα ζιζάνια που έχουν καταλάβει το ερείπιο να βγαίνουν τώρα από μέσα από την πέτρα. Με ενδιαφέρον για τις μη-ανθρώπινες παρουσίες σε περιοχές όπου η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει εξαφανιστεί, τα πέτρινα δίπτυχα του Πάρη υποδηλώνουν ότι η ζωή όντως ευδοκιμεί μέσα στα ερείπια — απλώς δεν είναι ανθρώπινη. Αν και η νεωτερικότητα έφτασε στο χωριό, όπως αποδεικνύεται από τα καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος που χάνονται μέσα στο έδαφος, εκ των υστέρων φαίνεται ότι ήταν μια μάταιη προσπάθεια να αποτραπεί η μαζική μετανάστευση των κατοίκων. Η πληθώρα τεχνολογικών εξελίξεων συνέπεσε με την ερήμωση της υπαίθρου, και άφησε μια σειρά από φαντάσματα στο πέρασμά της. Ένα από αυτά είναι τα σημάδια που άφησαν οι οικοδόμοι πάνω στις πέτρες, τα οποία κατά πολλούς τρόπους αποτέλεσαν ιστορικό τεκμήριο, καθώς η κατασκευή με πέτρα σταμάτησε αμέσως μετά την άφιξη του ηλεκτρισμού, αφού ακολούθησε σύντομα η ευρεία χρήση του σκυροδέματος. Ο Πάρης ισοπεδώνει τα χαράγματα στην πέτρα για να δημιουργήσει ένα μοτίβο που λειτουργεί σαν οπτική ψευδαίσθηση, αποσταθεροποιώντας την ικανότητα των ματιών να εστιάσουν σε ένα σημείο με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η αίσθηση ενός ‘ενδιάμεσου’ ονειρικού τοπίου.
Ψηφιακό Αρχείο Ηρόδοτος - ΡIK
Εβδομάδα Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής, 1979 // 19/01/1979, 10:03 λεπτά, ασπρόμαυρο
Ο συνεργάτης του ΡΙΚ Ανδρέας Ξιναρής συνομιλεί με κατοίκους του χωριού για την προτίμηση ανέγερσης σύγχρονων αρχιτεκτονικά σπιτιών αντί της διατήρησης των σπιτιών με παραδοσιακή αρχιτεκτονική.
Το λαϊκό σπίτι Ξάνθος Χατζησωτηρίου, 1970 // 20/01/1970, 3:07, ασπρόμαυρο
Ο Ξάνθος Χατζησωτηρίου παρουσιάζει το "Μοναστήρι", το σπίτι και εργαστήρι του στην Αμμόχωστο και δίνει τη δίκη του άποψη για τη συντήρηση της Λαϊκής Αρχιτεκτονικής.